OS BARBAJELATTA

Os Barbajelatta son una saga de empresarios ambulantes italianos que percorreron a xeografía galega entre a segunda metade do século XIX e principios do XX. Viaxaban por as distintas festas e feiras co seu especial show bussiness con, como indican os anuncios dos xornáis da época, "sorprendentes objetos de cristal y vidrio hilado por los Sres. Barbajelatta e Hijos (...) un magnífico león del tamaño natural, construido todo él de vidrio y cristal hilado (...) Los señores Barbajelatta dan lecciones de su arte y pasarán a los colegios y casas donde fueran llamados. También venden aparatos". Na sua barraca levaban múltitude de espectáculos ópticos e figuras mecánicas, a máis de pavillóns de feras, con unha parexa de leóns e hienas entre outros animáis exóticos. A partir da segunda década do século XX Eduardo Barbajelatta reconverteu o negocio familiar, en 1912 presentou un cinematógrafo na cidade de Ourense e no 1919 alugou o Teatro Principal para utilizalo como sala de cinema. Ainda que onde se asenta definitivamente, abrindo locais estabeis, é na vila lucense de Monforte na que se fixo co control da exhibición cinematográfica, continuada por o seu fillo Eduardo Beltrán, ata mediados do século pasado.
Pero si por algo e coñecido o apelido Barbajelatta é por a magnífica novela Ilustrísima do escritor ourensan Carlos Casares, que é unha sentida homenaxe ao cinematógrafo e aos seus pioneiros, onde se fai "un canto a bondade e á humanidade da xente e un alegato en contra do dogmatismo e a violencia".

Valentín Barreiros