Eligio González e outros pioneiros

O audiovisual galego posúe unha particular tradición ao longo da primeira parte do século XX, o chamado cimema da emigración, onde “emigrantes e galegos cruzáronse curiosas cartas cinematográficas dunha á outra banda do mar”. Dentro do cimema da emigración é de xustiza destacar os nomes de un grupo de pioneiros que acadaron “unha das poucas contribucións singulares de Galicia á cultura cinematográfica mundial”, e que está sendo especialmente estudada por o investigador Manuel González.

Un de esos importantes pioneiros é o ourensán Eligio González que se converteu no “fotógrafo da colectividade Galega” no Buenos Aires do século pasado. Gonzalez, que naceu en Entrimo no ano 1899, con vintedous anos foi a San Sebastián para marchar posteriormente a Lisboa, lugar donde descubre a súa afición por a fotografía. En 1929 parte cara Buenos Aires donde alterna o seu traballo como porteiro coa fotografía e a filmación de reportaxes en cine, fundando a continuación Celta Films productora coa que realizará numerosas películas de actos, celebracións e distintos acontecementos do exilio galego na Arxentina, acadando así un dos arquivos gráficos máis importantes da nosa cinematografía. Eligio non era un cineasta con pretensións artísticas, o que máis lle importaba era retratar as actualidades da galeguidade de Buenos Aires con figuras tan importantes como Suárez Picallo, Castelao ou Blanco Amor. De entre a súa obra destacan películas como Galicia en Buenos Aires, utilizada na campaña por o Estatuto de Autonomía en 1936 e Imaxes de Castelao en Buenos Aires, restaurada a mediados da pasada década.

Tamén entre esos pioneiros se atopa o ribadaviense Armando Hermida Luaces que no 1929 emigrou a Buenos Aires, onde ademáis de desenvolver unha importante actividade empresarial co seu negocio de fabricación de Cacao tamén crea Hermi Films aproveitanado as suas viaxes para filmar “os cambios positivos que estaba tendo Galicia” dentro de esas películas destacan Galicia al día, De Irún a Tuy e Miña Alma galega. Tamén é salientabel a figura do dramaturgo ourensán Antonio Rei Soto que xunto con Antonio Méndez Laserna e Carlos Reguenga Borrajo crea a productora viguesa Celta Film coa que pretenden facer películas donde se de a coñecer a paisaxe, as costumes e o arte de Galicia, unha das obras máis coñecidas de esta productora foi o documentario Un viaje por Asturias y Galicia.

Valentín Barreiros