O pai de Migueliño

Considerada como un clásico do noso cinema, O pai de Migueliño é unha curtametraxe realizada por Miguel Castelo e producida por Victor Ruppén entre os anos 1976 e 1977. Relata a historia de Miguel, un xoven emigrante que inicia en tren a viaxe cara Europa, cando de súpeto lle volta á memoria o recordo de como seu pai regresaba da emigración americana convertido nun home vencido e fracasado.

O groso da historia e un longo flash-back, encaixado perfectamente entre os travellings de inicio e do penúltimo plano, que nos amosa o recordo do mozo, onde Miguel Castelo toma o argumento de unha Cousa de Castelao á que lle vai a dar o seu toque persoal.

O filme, con un carácter mítico e evocador, reflicte adecuadamente a persoalidade e idiosincrasia do mundo rural galego, amosando depaso algúns dos grandes problemas da Galicia da época como son a emigración, o analfabetismo e a diglosia.

Desta primeiriza realización podemos comentar que está chea de boas intencións, pero non acada un resultado de todo satisfactorio debido en parte a unha planificación as veces un pouco descoidada e a unha falla de medios evidente, que o propio Castelo recoñece con estas verbas: "non estou satisfeito dos resultados obtidos; a nefasta labor de producción e a miña inexperiencia foron as causas".

Así a todo O pai de Migueliño é unha peza moi importante da nosa filmografía e deixa imaxes para a memoria, coma Migueliño pechando os ollos tentando manter no recordo a imaxe de seu pai mentres a súa mai se prepara, nesta secuencia está moi logrado o tempo narrativo que nos presenta dúas accións simultáneas onde destaca especialmente o plano que abre dende un plano detalle do aparador da sá e cun adecuado travelling mostra a Migueliño que está xogando na mesma ata levarnos a habitación donde a mai se peitea. Tamén e especialmente salientable a secuencia do peirao onde neno e mai agardan impacientes a chegada do pai, especialmente interesante é o magnífico uso da planificación, montaxe e posta en escea, acadando unha intensidade e emoción que reflícte adecuadamente o sentemento de desexo e posterior desengano do rapaz.

Mención aparte merece o desalentador plano final que presenta o tren marchando da estación con Miguel xa de mozo camiño da emigración, onde se reflícte a crúa realidade de unha Galicia que envía a xente máis nova para traballar no exterior, voltando posteriormente a vivir a vellez na súa terra.

Por último, sinalar que xente como Castelo e Ruppén ademáis de Antonio Simón, Cabanas Cao, Miguel Gato e un longo etcétera que formaron parte desta película, lles debemos todo o respeto, admiración e agradecemento por a súa grande aportación ao (re)nacer do noso cinema.

Valentín Barreiros